Komputer jest urządzeniem bardzo potrzebnym oraz powszechnie spotykanym w naszych domach, w szkole, pracy. Korzystając z możliwości, jakie daje komputer możemy ułatwić sobie pracę, naukę oraz wiele zadań. Jest bardzo przydatny pod warunkiem, że potrafimy z niego odpowiednio korzystać. Komputer sam w sobie nie jest ani dobry, ani zły. Jest narzędziem, podobnie jak wiele innych użytecznych rzeczy, które można wykorzystać do dobrych lub złych celów.
Zastanówmy się jak nasze dziecko korzysta z komputera rozwiązując krótki test:Jeżeli odpowiedziałeś twierdząco na kilka pytań, to może być niepokojący sygnał. Może to świadczyć o tym, że Twoje dziecko jest uzależnione od komputera. Uzależnienie wkrada się powoli, niedostrzegalnie. Sprzyja temu wiele godzin spędzanych przed komputerem, brak ograniczeń czasowych, bezkrytyczne przyzwolenie ze strony dorosłych na to co dziecko robi na komputerze. Jeżeli dla dziecka wszystko jest mniej ważne niż komputer, gdy zaniedbuje swoje obowiązki w świecie realnym oraz gdy nie zaspokaja własnych podstawowych potrzeb (jedzenia, mycia się, snu itp.) należy podjąć zdecydowane działania. Jeżeli masz wątpliwości szukaj porad u specjalistów, zajrzyj też na polecane strony internetowe zamieszczone na końcu artykułu.
Dzieci które spędzają zbyt dużo czasu przed komputerem zawężają swoje zainteresowania do tego stopnia, że trudno jest je zaciekawić czymkolwiek innym. Kółka zainteresowań, propozycje rozwijania własnych pasji stają się dla nich nudne i nieciekawe. Dzieje się tak dlatego, ponieważ dzieci nie są przyzwyczajone do robienia czegoś dodatkowo, dawania czegoś od siebie.
Dziecko powinno mieć ograniczony, z góry ustalony czas jaki spędza przed komputerem - na przykład 30 minut dziennie w ciągu tygodnia, a w weekendy do 1godziny. To niemożliwe - powiedzą niektórzy - Moje dziecko siedzi około 4 godzin dziennie i jeszcze się kłóci, że chce więcej. W takich przypadkach dążymy najpierw do skrócenia tego czasu o połowę, na przykład do 2 godzin dziennie. Pozostałe dwie godziny należy wypełnić inną formą aktywności (sport, muzyka, kółko zainteresowań, spotkanie z rówieśnikami, pomoc w domu, opieka nad zwierzętami, itp.). W praktyce poradnianej zauważamy, że dobrze zapełniona pustka pozostała po skróceniu czasu przed komputerem przynosi korzyści - dziecko zaczyna zauważać, że są inne ciekawe rzeczy, które można robić. Wymaga to jednak czasu, wspólnego wysiłku i konsekwencji, zarówno ze strony dziecka jak i rodziców. Zdecydowanie łatwiej jest uporać się z tym problemem dzieciom, których rodzice są aktywni i mają szerokie zainteresowania - dzieci widzą wtedy konkretny przykład, różne sposoby wykorzystywania czasu wolnego.
Nasze dzieci nierzadko przewyższają nas biegłością obsługi komputera. Wiąże się z tym niebezpieczeństwo braku kontroli nad tym co robią, jakie strony internetowe przeglądają, z kim się za pośrednictwem Internetu spotykają. Korzystne jest takie umiejscowienie komputera w domu, by z jednej strony nikomu nie przeszkadzał, z drugiej strony by rodzic mógł łatwo wizualnie kontrolować, co dziecko robi. (Czy najlepszym miejscem jest pokój dziecka?) Warto założyć filtry blokujące otwieranie się stron nieodpowiednich dla wieku dziecka lub niebezpiecznych: stron pornograficznych, z przemocą, lub utworzonych przez sekty (tzw. kontrola rodzicielska). Jeżeli nie potrafimy tego zrobić sami, warto skorzystać z pomocy znajomych, lub poradzić się u sprzedawcy oprogramowania. Dobrze jeżeli rodzice porozmawiają z dzieckiem, żeby samo było czujne i nie wchodziło na strony w Sieci, które mogą nieść nieodpowiednie treści.
Zadbaj o to, aby twoje dziecko:Uwaga na nawiązywanie kontaktów przez Internet! Nigdy tak naprawdę nie wiemy, kto siedzi po drugiej stronie. Warto jak najczęściej o tym dzieciom przypominać i przede wszystkim dużo z nimi rozmawiać. Jest dla wielu sprawą dyskusyjną, czy pozwolić nastolatkowi na zawarcie znajomości z osobą, którą poznało się np. na forum internetowym. Jeżeli już koniecznie ma dojść do takiego spotkania, to nie powinno się ono nigdy odbywać w miejscu odosobnionym. Poza tym naszemu nastolatkowi powinny zawsze towarzyszyć inne zaufane osoby, najlepiej dorosłe.
W tej części artykułu chciałybyśmy uzmysłowić Państwu, iż zarówno granie w przesycone agresją gry komputerowe, jak również korzystanie z często nieodpowiednich dla wieku zasobów Internetu, nie pozostaje bez wpływu na kształtowanie się osobowości dzieci i młodzieży. Oczywiście wpływ ten jest tym potężniejszy, im więcej czasu dziecko spędza dzieląc go nie z rzeczywistymi osobami a z "szumiącym pudełkiem i szklanym ekranem". Niestety wpływ tych niepozornych przedmiotów na osobowość i psychikę naszego dziecka może być z czasem dużo silniejszy niż wpływ rodziców i rówieśników. Kluczem do zrozumienia tego problemu jest uświadomienie sobie, że "obcując" z komputerem dzieci przeżywają w tej "relacji" całą gamę uczuć i przeżyć, którą do niedawna jeszcze mogły przeżywać tylko w relacji z drugim człowiekiem. Problem polega na tym, że przeżycia te są często dużo bardziej intensywne niż te, których doświadczać mogą w realnym życiu. Powyższa różnica jest jednym z głównych powodów dla których młodzi ludzie wolą ucieczkę w świat wirtualny od przeżywania swojego życia naprawdę.
Kolejną przyczyną większej atrakcyjności świata wirtualnego od realnego, jest fakt, że w świecie komputerowym w dużym stopniu można sterować doświadczanymi uczuciami dozując sobie tylko te, których chcemy doświadczyć - takiej opcji również nie daje rzeczywistość, więc to także przemawia na jej niekorzyść. Po trzecie w świecie wirtualnym łatwo można stać się kimś bardzo ważnym, superbohaterem odnoszącym sukcesy, można poznać smak wielkiego zwycięstwa i władzy. Aby powyższych doznań doświadczyć w rzeczywistości, potrzeba wielu lat ciężkiej pracy i samozaparcia, a ponadto nawet pomimo starań tylko garstka spośród nas jest w stanie taki szczyt osiągnąć.
Nic więc dziwnego, że pokusa dezercji z szarego świata realnego w barwny świat wirtualny jest ogromna. Jest ona tym większa, im mniej ważne, kochane i doceniane dziecko czuje się w swoim domu, oraz im trudniej porozumiewać mu się z rówieśnikami i rozwiązywać normalne problemy codzienności. Im częściej dziecko tej pokusie ulega, doświadczając realnego poczucia bycia kimś ważnym i skutecznym w nierealnym świecie, tym większych trudności i problemów zaczyna doświadczać w świecie realnym... A problemy tylko nasilają chęć ucieczki w "lepszy" świat.
Tak właśnie rodzi się uzależnienie - realny dramat wielbicieli nierealnego życia.
Przyjrzyjmy się bliżej, w jaki jeszcze sposób niewłaściwe i niekontrolowane przez dorosłych korzystanie przez dzieci z dobrodziejstw, jakimi są komputery i Internet może destrukcyjnie wpływać na ich psychikę i relacje interpersonalne.
Gry komputerowe - potencjalne źródło rozrywki i zabawy, oraz możliwości edukacyjnych niestety rzadko jest wykorzystywane w sposób konstruktywny. Bardzo wiele gier komputerowych, często niewinnie określanych jako "zręcznościowe", to gry przesycone ogromną dawką agresji. Ich istota polega na walce z różnego typu przeciwnikami (ludzie, zwierzęta, potwory, przybysze z kosmosu itp.) i zręcznym ich "eliminowaniu". Wielogodzinne trenowanie zachowań agresywnych w świecie wirtualnym powoduje skłonność do przenoszenia tego typu zachowań do świata realnego - jak wynika z badań, dzieci które spędzają dużo czasu grając w gry agresywne przejawiają wyższy poziom zachowań agresywnych w stosunku do rówieśników i dorosłych. Przejawiają większą tendencję do rozwiązywania problemów i konfliktów przy użyciu siły i agresji.
Kolejnym istotnym zagadnieniem wiążącym się ze specyfiką wielu gier komputerowych jest problem polegający na tym, że ogromna większość bohaterów gier posiada znacznie więcej niż tylko jedno życie... Ta prosta zasada stanowiąca w wielu grach klucz do dobrej zabawy przy głębszej analizie nie jest wcale taka zabawna. Dzieci bawiąc się grami setki (tysiące?) razy utrwalają sobie zasadę, że wszystko można zacząć od początku, wszystkie zdarzenia w życiu mają więc charakter odwracalny. Oczywiście w stosunku do wielu spraw i wydarzeń jest to prawdą i w niektórych sytuacjach głębokie przekonanie, że nie należy się poddawać i zniechęcać może być bardzo pozytywne. Jednak niestety z wyżej omawianych przyczyn stanowiących istotę mechanizmu uzależnienia (łatwość doznawania uczucia sukcesu w nierealnym świecie), gry komputerowe nie uczą wytrwałości w dążeniu do celu (tak jak np. uprawianie sportu), a utrwalają na poziomie nieświadomym, przekonanie, że wystarczy kliknąć, aby zacząć wszystko od początku bez ponoszenia konsekwencji wcześniej popełnionych błędów i zaniedbań. Być może bardzo chcielibyśmy, aby to było prawdą, lecz niestety życie jest trochę bardziej bezwzględne w rozliczaniu nas z naszych dokonań lub zaniechania potrzebnych działań - w wielu życiowych sytuacjach nie mamy opcji "try again"...
Nasz artykuł nie miał na celu przestraszyć lub zniechęcić rodziców do korzystania z technologii komputerowych przez dzieci. Wręcz przeciwnie - podkreślamy, że umiejętność poruszania się w zagadnieniach z nimi związanych stanowi w dzisiejszym świecie jeden z głównych filarów sukcesów w szkole i pracy. Jednak aby tak się stało, dzieci potrzebują ogromnej troski, uwagi, czasu i mądrości rodziców, aby nauczyli je oswoić potężne siły tkwiące w użytkowanych współcześnie platformach komunikacyjnych i tak z nich korzystać, aby stały się nie wrogiem, lecz sprzymierzeńcem człowieka na każdym etapie jego rozwoju.
Aby dziecko mądrze korzystało z nowoczesnych technologii, musi być mądrze wychowywane. Rodzice powinni przekazywać mu świat wartości oraz ukazywać dobro płynące z życia w zgodzie z sobą samym i z innymi.
Polecane dla rodziców: Polecane dla dzieci: