Jak wspierać swoje dziecko w budowaniu pozytywnego wizerunku siebie i podejmowaniu dojrzałych decyzji zawodowych ?

„Wasze dzieci nie są Waszą własnością, są synami i córkami samej mocy Życia. Wy jesteście jak łuk, z którego wasze dzieci jak żywe strzały zostały wyrzucone naprzód”

DZIECI - wielki dar wielkie zadanie. Wielka RADOŚĆ i wielka ODPOWIEDZIALNOŚĆ. Tak często my rodzice nie zdajemy sobie sprawy jak każdym naszym słowem, gestem, milczeniem, naszą wiarą w możliwości dziecka i okazaniem jej braku – kształtujemy, rzeźbimy osobowość, tożsamość, poczucie własnej wartości naszego dziecka.

Jak kochać, jak wychowywać dziecko, aby być silnym, pewnym łukiem, który wypuszczonym strzałom da siłę poszybować wysoko, daleko i w kierunku pięknej krainy?

Oto kilka bardzo prostych zasad, które jednak pomimo swojej prostoty stanowią fundament w procesie budowania pozytywnego wizerunku i szacunku do siebie:

1. Okazuj swojemu dziecku, że wierzysz, iż poradzi sobie z różnymi trudnymi zadaniami, które przed nim stoją. Wyraźnie pokazuj i podawaj przykłady nawet drobnych sukcesów i trudnych sytuacji z przeszłości, z którymi dziecko sobie poradziło.

2. Ucz dziecko, że porażka jest naturalną i nieodzowną częścią życia, że KAŻDEMU CZASEM coś się nie udaje. Ważne, aby z porażki wyciągnąć wnioski na przyszłość i bogatszym pójść dalej – po kolejny, mały lub duży sukces… i następną małą lub dużą porażkę… Wywieranie na dziecko presji odnoszenia wyłącznie sukcesów blokuje jego aktywność.

3. Naucz dziecko cieszyć się drobnymi zwycięstwami i małymi sukcesami, które odnosi codziennie – w postępach w nauce, walce z nieśmiałością, rozwiązaniu sytuacji konfliktowej, konstruktywnym wyrażaniu emocji itp.

4. Naucz dziecko nowe zadania traktować jako wyzwania, możliwość przeżycia przygody, ale przede wszystkim naucz dziecko cieszyć się samą DROGĄ do celu. Powtarzaj często – nie ważne, czy wygrasz, czy będziesz lepszy od innych, ważne abyś cieszył się każdym krokiem, ważne, abyś nauczył się czegoś nowego, ważne, abyś podjął wyzwanie, bo już samo podjęcie wyzwania może być wielkim zwycięstwem.

5. Wystrzegaj się porównań z innymi dziećmi - nie mów nigdy „ja w twoim wieku już…”, „popatrz na twoją siostrę ona potrafi…”, „a twój kolega już dawno…” Takie porównania, pomimo tego, że często wypowiadane w dobrej wierze w oczach dziecka akcentują jego niekompetencję i wywołują poczucie bycia gorszym, a takie poczucie na większość dzieci (a także na większość z nas dorosłych) ma wpływ demobilizujący.

6. I zasada najważniejsza SZANUJ SIEBIE! Nic tak nie buduje pozytywnej samooceny dziecka jak możliwość obcowania z rodzicem, który szanuje siebie - cieszy się i korzysta z tych talentów i zdolności, które posiada, a nie rozpacza z powodu tych, których akurat nie posiada. Szanuje i z godnością wykonuje swoją pracę – jakkolwiek nie byłaby ona skromna. Pamiętaj – to nie korona czyni człowieka królem, lecz wewnętrzna godność sprawia, że ktoś jest wielki lub mały.

Nie musisz być wielki, sławny lub bogaty, aby być bohaterem dla swojego dziecka. Bardzo ważne jest natomiast abyś uczciwie i z zaangażowaniem wykonywał swoją pracę, nawet wówczas, gdy twoją pracą jest poszukiwanie pracy.

I tak oto doszliśmy do zagadnienia wspierania dziecka w podejmowaniu świadomych i dojrzałych decyzji zawodowych. Bardzo istotną sprawą jest uświadomienie sobie, że wpływ na decyzje zawodowe naszych dzieci mamy już od najwcześniejszych lat, kiedy to stanowimy dla naszych dzieci „centrum wszechświata”, najważniejszy punkt odniesienia. Jesteśmy bacznie obserwowani i ujawniając nasz stosunek do pracy, kształtujemy w dziecku podobny – jeśli pracę traktujemy jako karę i robimy wszystko, aby jej uniknąć, nie spodziewajmy się, że nasze dziecko będzie z ochotą szło do szkoły i wkładało wysiłek w zdobywanie dobrych ocen, a w przyszłości cenionego na rynku pracy zawodu. Jeśli praca stanowi dla nas wartościową formę samorealizacji, rozwoju, przekraczania swoich ograniczeń, godny sposób zarabiania na życie – najprawdopodobniej w taki sposób do szkoły i pracy będą podchodzić nasze dzieci. Najbardziej krytyczny moment w podejmowaniu decyzji zawodowych stanowi okres, w którym młodzież zbliża się do ukończenia gimnazjum. To bardzo trudny czas istnienia na granicy dwóch światów – żegnania świata dzieciństwa i powolnego zbliżania się do świata ludzi dorosłych. Wybór szkoły pnadgimnazjalnej jest pierwszym, „trochę dorosłym” wyborem, ponieważ konsekwencje tego wyboru, tzn. jego trafność w stosunku do uzdolnień, zainteresowań, możliwości i osobowości ucznia, stanowią albo mocny i dobry fundament dorosłego życia, albo źródło problemów, wieloletniego poszukiwania swojego miejsca.

W tym właśnie momencie dzieci bardzo potrzebują obecności, bliskości i wsparcia ze strony rodziców, pomimo tego, że ich zachowanie, a nawet wypowiadane wprost słowa zwykle temu przeczą.

Jak uważny rodzic może poradzić sobie z tym trudnym momentem?

1. Okazuj swojemu dziecku, że wierzysz w jego samodzielność, oraz w to, że Twoje dziecko samo najlepiej wie, jaką obrać drogę.

2. Wszystkie, nawet najbardziej absurdalne pomysły dziecka przyjmuj ze spokojem. Niczego dziecku nie narzucaj, ani nie zabraniaj – tymi sposobami raczej nie odwiedziesz dziecka od niefortunnego w Twoich oczach pomysłu na życie, a możesz albo wzmocnić jego determinację, albo unieszczęśliwić, jeśli wbrew sobie poda się twoim sugestiom.

3. Prawdopodobnie dobrze znasz swoje dziecko, dużo więc z nim rozmawiaj i w sposób nie narzucający wyrażaj swoja opinię, swoje sugestie i uwagi.

4. Daj dziecku poczucie, że to ważna decyzja i że ono jest dla ciebie ważne. I słuchaj, słuchaj, słuchaj a wtedy usłyszysz, co dla Twojego dziecka jest ważne, czego się boi, na czym mu zależy, a wtedy, wybór jego drogi stanie się tak samo jasny dla niego, jak i dla Ciebie.



Bibliografia:
1. de Barbaro red. B. (1994) Wprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny. Kraków, Wydawnictwo Collegium Medicum UJ

2. Dąbrowski K, (1986), Trud istnienia. Warszawa, Wiedza współczesna

3. Greiner I, Kania I, Kudanowska E, Paszkowska – Rogacz A, Tarkowska M, (2006) Materiały metodyczno – dydaktyczne do planowania kariery zawodowej uczniów. Warszawa KOWEZiU

4. Grzesiuk L,(1987) Strukturalna terapia rodzin w ujęciu Minuchina. Nowiny Psychologiczne, nr1

5. Paszkowska-Rogacz A, Tarkowska M, (2004) Metody pracy z grupą w poradnictwie zawodowym. Warszawa, KOWEZiU

6. Praszkier R, (1992), Zmieniać nie zmieniając. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

7. Sołtysińska G, Woroniecka J. red. (2001) Przygotowanie ucznów gimnazjum do wyboru zawodu. Warszawa KOWEZ

8. J. S. Turner, D. B. Helms(1999) Rozwój człowieka. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

9. Wegscheider – Cruse S. (2007) Poczucie własnej wartości Gdańsk, GWP

10. Zimbardo P, Ruch F, (1994) Psychologia i życie. Warszawa Wydawnictwo Naukowe PWN